Op de grens van Israël en Jordanië ligt een binnenmeer, 78 km lang, tot 18 km breed en op plaatsen 433 meter diep. In zee zit normaal 3 % zout, in dit meer 30 %. Het heet dan ook de Zoutzee. Er is geen leven in mogelijk, daarom heet het ook de Dode Zee. Ezechiël vertelt er een verhaal over. Uit de tempel in Jeru-zalem stroomt water naar de Zoutzee. Dat maakt het water van de Zoutzee ge-zond. Nu zit er vis in. En overal waar het water uit de tempel naar toe stroomt, is volop leven. Een beeldverhaal. Uit het hart van Jeruzalem, uit het huis van JHWH komt een stroom op gang waardoor nieuw leven ontstaat. Nóg een detail: Het wateroppervlak van de Zoutzee ligt 398 meter onder de zeespiegel, het laagste ter wereld. Water uit het huis van JHWH stroomt naar het laagste punt van de wereld en brengt leven waar tot dan toe geen leven mogelijk was.
Wat betekent dit beeldverhaal? Ik hoor een herhaling van wat de profeet Jesaja (2,3) zegt: ‘Uit Sion komt Gods onderricht, uit Jeruzalem het woord van JHWH’. De kostbare aanwijzingen die het joodse volk kent, maken leven tot een weldaad. Joden noemen die aanwijzingen Tora, door JHWH hun gegeven op de berg Sinaď. Waar de Tora bekend en gedaan wordt, wordt de dood ongedaan gemaakt. Machteloze, onderdrukte mensen komen tot leven. Ezechiël vertelt dit verhaal terwijl hij met zijn landgenoten in ballingschap in Babel is. Wanhoop mag wijken, nieuwe hoop ontstaat, niet verworven maar geschonken. Geen werk van mensen maar Gods werk. De leven wekkende stroom komt van bij JHWH, uit Zijn huis (Ps 122,1). Wat voor huis? In Ezechiëls dagen is de tempel verwoest. Het water stroomt uit een totaal verwoest huis. Het beeld wordt steeds rijker. Van waar de dood heeft toegeslagen, komt nieuw leven op gang.
Dit is de achtergrond van het evangelie. Jezus ruimt de handel op die zich op het tempelplein genesteld heeft. Geldwisselaars en verkopers van runderen, schapen en duiven worden weggejaagd. ‘De tempel, het huis van mijn Vader is geen markthal’. Op de vraag: ‘Hoe durf je dat te doen?’ antwoordt hij: ‘Breek die tempel af en in drie dagen zet ik hem overeind’. Ze begrijpen er niets van: ‘46 Jaar is aan de tempel gebouwd en jij kunt hem in 3 dagen weer opbouwen!’ De evangelist merkt op: ‘Jezus spreekt over de tempel van zijn lichaam’. Dit zien de leerlingen pas in na zijn Pasen, nadat hij van de doden is opgestaan. Later werkt Johannes (19,33-37) dit uit. Als Jezus dood aan zijn kruis hangt, steekt een soldaat een lans in Jezus’ zijde. Er komt bloed en water uit. Een symbool: het bloed van zijn levensoffer aan het kruis en het water van zijn Geest. Deze Dode, door zijn Vader ten leven geroepen, wordt bron van nieuw leven.
Dit typeert ons, christenen in de lijn van de joodse traditie. Wij durven te vertrouwen: waar de dood toeslaat, wordt nieuw leven geschonken. Let wel: geschonken, niet door mensen gemaakt. Uit het huis dat JHWH op aarde bouwt, Jezus de Christus, komt het water van de Geest die ons tot nieuw leven brengt. Een van de symbolen waarin Jezus’ aanwezigheid voor ons tastbaar wordt, is het huis van de kerk. Dat is een plaats waar je opnieuw tot leven komt, waar je de kracht van de Geest ontmoet. Tenminste als het huis van de kerk de functie vervult waartoe het gebouwd is: bron van Geest te zijn voor alle mensen.
P. Stevens
