Misverstanden, conflicten, ruzies, elkaar tegenwerken, pesten, negeren, doodzwijgen. Het komt overal voor: op het werk, in de school, in vriendschap, huwelijk en gezin, in parochies en kloosters, tussen landen en volken. Relaties komen onder spanning te staan. Samen werken, samen optrekken, samen leven wordt moeilijk. Soms wordt de relatie voorgoed verbroken. Over al die zaken horen we regelmatig. Misschien zijn we er zelf bij betrokken en kennen we de pijn die dit met zich meebrengt. 
In de jonge christengemeenschap komen die situaties ook voor. Daarover spreekt het evangelie. Matteüs laat zien hoe in de plaatselijke geloofsgemeenschap toen gezocht wordt om een oplossing te vinden. Hij tekent een weg in drie stappen. Als je broeder tegen je gezondigd heeft, wijs hem dan onder vier ogen terecht. Luistert hij naar je, dan heb je je broeder gewonnen. Stap 1 is het persoonlijk gesprek. Stap 2: Luistert hij niet, haal er dan een of twee mensen bij. Stap 3: Luistert hij dan nog niet, leg het dan voor aan de gemeenschap. Als hij ook naar de gemeenschap niet luistert, dan breekt de band. Zo biedt het evangelie een handreiking om met conflictsituaties om te gaan. In welke context plaatst Matteüs zijn handreiking? Dat staat aan het eind. Jezus zegt: ‘Waar er twee of drie in mijn Naam bijeen zijn, daar ben ik in hun midden’. Het gesprek onder vier ogen, met enkelen erbij of in de gemeenschap dient plaats te vinden in het besef dat de verrezen Christus door zijn Geest in hun midden is. Misschien is verzoening mogelijk. Misschien ook niet en gaat de band verloren, maar dan zonder wrok.

Hoe gaan wíj om met zulke situaties? Twee voorbeelden. Als een theoloog op grond van veel studie dingen beweert die in de ogen van anderen stoutmoedig klinken, hoe is dan de reactie? Springen we erbovenop en beginnen we de man of vrouw te kapittelen, of zoeken we het gesprek? Zowel in de katholieke kerk als in andere kerken worden nieuwe opvattingen meestal meteen bekritiseerd. Begrijpelijk. Wie op een nieuwe wijze tegen het geloof aankijkt, verkondigt meningen die voor anderen afbreuk kunnen doen aan het ware geloof. Dat is mogelijk. Wij moeten inderdaad waakzaam zijn dat het geloof niet verzandt in opvattingen die van de rechte weg afwijken. De vraag is echter: Is een nieuwe opvatting altijd in strijd met het ware geloof? Er kan ook nieuw zicht ontstaan. Goede gesprekken kunnen helderheid brengen. In het verleden hebben die vaak ontbroken zodat christenen zijn uiteengegaan in verschillende kerken. Spijtig.

Een tweede voorbeeld. Menigeen in huwelijk, gezin of vriendschap zoekt in gespannen situaties het gesprek om de goede relatie te behouden. Hoe ga je dat gesprek in? Je realiseert je dat het moeilijk is. Enkele dingen lijken me belangrijk. Op iemand afstuiven met verwijten werkt averechts. Evenmin als kletsen over de ander terwijl die er niet bij is. Nodig is het gesprek met elkaar. Dat moet je rustig ingaan. Ben je niet rustig in jezelf, dan slaag je er nauwelijks in de ander te laten uitspreken en nog minder om hem of haar te verstaan. Daarom moet je soms even wachten tot jezelf rustig genoeg bent. Soms is het goed dat er een ander, een wijze man of vrouw, bij het gesprek is om verheldering te bieden en escalaties te voorkomen. Het is gezond te bedenken: Al ligt de fout misschien nú bij de ander, stráks kun jij in de fout gaan en zijn de rollen omgekeerd. Met heftigheid is niets te winnen, met rust des te meer. Het is altijd van belang om in het gesprek te zien, wat nu precies het wrijfpunt is. Waar gaat het nu precies over en waar komt het vandaan? Kunnen we daarover tot meer helderheid komen en een weg vinden om samen verder te gaan? Zomaar wat tips. Deskundigen kunnen nog veel meer aanreiken. 
Zijn we als christenen niet aan elkaar verplicht om kost wat kost de banden onder elkaar te behouden? Ik praat over moeilijke dingen. Dat ben ik me bewust. Ik zie er zelf ook tegenop om zulke gesprekken te voeren. Van een oudere collega leer ik: een ware christelijke gemeenschap herken je aan de manier waarop christenen met elkaar omgaan als in hun midden iets gebeurt dat vraagt om correctie.

P. Stevens