Het spreekwoord zegt: ‘Kinderen en dwazen spreken de waarheid’. Ongeremd zeggen ze wat in hen opkomt. Andere mensen schrikken ervan. Is dat in het evangelie ook het geval? Het lijkt erop, maar er is meer aan de hand. Zoals elke vrome Jood gaat Jezus op sabbat naar de synagoge. De mensen zijn verbaasd over de uitleg van de Bijbel die hij geeft. Waarom zijn ze verbaasd? Hij spreekt anders dan ze gewend zijn van de schriftgeleerden. Er zit zoveel nieuws in wat hij zegt. Hij treedt op met gezag. Dat blijkt nog meer uit wat erna gebeurt. Opeens begint er een man te schreeuwen, bezeten door een onreine geest, een ruziezoeker: ‘Jezus, jij uit Nazaret, wat heb je met ons te maken? Wat kom je hier doen? Kom je ons vernietigen? Ik ken je wel: Jij bent de heilige van God’. Dat is waar. Jezus is ‘de heilige van God’. Maar hoe reageert hij? Met een enkel woord keert hij zich tegen de onreine geest: ‘Hou je mond, ga weg uit die man!’ De onreine geest schudt hem heen en weer, een hoop geschreeuw en hij gaat uit hem weg. De man wordt weer zichzelf. Jezus bevrijdt hem zodat hij niet meer in de ban is van een kwade macht die hem tiranniseert. De mensen in de synagoge zijn onder de indruk en vragen zich af wat dit betekent: een nieuw onderricht met gezag en onreine geesten luisteren naar hem. Meteen wordt hij bekend in heel Galilea: Een Man van gezag. Een oud volksverhaal? Zeer zeker. Maar het is meer. We blijven niet aan de oppervlakte staan. Marcus tekent hier met de stijlmiddelen van zijn tijd een portret van Jezus: Een leraar die een nieuwe kijk op de Bijbel geeft; die verheugend nieuws brengt over God die dichtbij mensen is (Mc 1,14-15). Een man van gezag. We maken dat ook mee. Je ontmoet iemand die diepe indruk maakt. Die man of vrouw is volkomen zichzelf, straalt rust uit en laat je iets zien wat je nog niet gezien had. Een wijze mens. Je hebt er spontaan respect voor, kent hem gezag toe en wilt hem nog vaker ontmoeten.

We gaan nog iets verder. Wie botsen hier op elkaar? Tevoren heeft Marcus Jezus getypeerd als een man die zich laat leiden door de Geest van God (Mc 1,10.12). Tegenover elkaar staan dus een Man die spreekt vanuit Gods Geest, en een man in de macht van een onreine geest: Een confrontatie tussen Gods Geest en een schreeuwerige geest die het tegen hem aflegt. Een bevrijdend gebeuren. Tegen Gods Geest is niemand bestand. Kun je daar iets van aanvoelen? Ik denk aan mensen die vervolgd en veroordeeld zijn omwille van hun geloof in Jezus de Christus. Of het nu was onder de Nazi’s of onder de communisten in Rusland, de Oekraïne of Vietnam. Je kunt proberen hen uit te roeien. Op langere termijn leg je het tegen hen af. De dictatuur van de Nazi’s zowel als van de communisten is voorgoed gebroken. Tegen Gods Geest is geen mens bestand.

Nu iets dichter bij huis. Wie heeft gezag in onze kerk? Paus, bisschoppen, priesters, diakens, ze treden telkens op in het openbaar zoals ik nu doe. Vroeger genoten wij spontaan gezag. Is dat nog zo? Hebben wij nu nog gezag? Niet zonder meer. Het evangelie deze dag is voor mij een appél om telkens kritisch na te denken over mijn optreden. Als ik in de naam van Jezus de Christus optreed, moeten mensen in mij iets kunnen horen en zien van zijn bevrijdende Geest. Niet goedkoop, maar helder, doorleefd, bevrijdend. Mijn woorden moeten herkenbaar zijn in mijn gedrag. Wat staat me dan te doen? Onder kritiek durven staan, me telkens opnieuw laten bevragen door de Geest van Jezus de Christus. Die is te horen en te proeven in ervaringen van wijze mensen, christenen en niet-christenen. Een moeizaam proces waar ik nooit mee klaar zal zijn.

P. Stevens