Wijze mensen ontmoeten is een weldaad. Zij zijn toegankelijk en stralen rust uit. Zij beelden zich niets in, zij geven niet om de schone schijn maar vinden hun vreugde in de waarheid (1Kor 13,4-6). Wijze mensen hoeven niet geleerd te zijn. Wat is hun geheim? Ze hebben een stevig zelfbewustzijn. Wat is dat? Bewustzijn vergelijk ik met het licht van een lamp. Kan dat licht ook de uithoeken van mijn persoon verlichten zodat die niet langer duister blijven? Als ik mijn duistere plekken leer kennen, word ik er niet meer door overvallen. Zelfbewustzijn is verbonden met zelfkennis. Ken ik mezelf, mijn mogelijkheden en mijn grenzen? Registreer ik wat in mij omgaat en welke verborgen motieven een rol kunnen spelen? Wil ik mogelijk een goed figuur wil slaan en in de ogen van anderen niet afgaan? Ben ik bang dat ik met mijn opvattingen en gevoelens alleen sta. Hoe meer ik mezelf ontdek, des te meer kan ik de zelfconfrontatie niet ontlopen en leer ik mezelf aanvaarden. Een wijze mens leeft zelfbewust, durft alleen te staan en staat open voor anderen, omdat hij aanvoelt wat in mensen omgaat.

            Profeten leven zelfbewust, worstelend met zichzelf, met de vragen van hun tijd en met de diepere waarden van het leven. Ook Jeremia. Hij weet zich geroepen, vanaf zijn vorming in de schoot van zijn moeder. JHWH, de Machtige van Israël legt zijn hand op hem en roept hem om Zijn stem te zijn voor tijdgenoten. Dat beseft hij terdege. Hij leeft in een penibele situatie. De joodse gemeenschap wordt steeds meer bedreigd door de Babylonische heerser. Jeremia moet mensen erop wijzen dat de nationale ramp steeds dichterbij komt; tegelijk dat JHWH trouw blijft aan zijn mensen en hen smeekt om Hem trouw te blijven. Jeremia staat alleen en blijft slechts overeind in het besef dat zijn kracht komt van JHWH. Die maakt van deze gevoelige man ‘een versterkte stad, een ijzeren zuil, een koperen muur’ (Jer 1,18).

            Zelfbewust staat Jezus in de synagoge van Nazaret en leest voor uit Jesaja: De Geest van JHWH is over Mij gekomen. Gezalfd heeft Hij mij, gezonden tot bevrijding en genezing.  Oude woorden vertolken wie Hij is en de opdracht waarvoor Hij staat. Vindt Hij toegang bij zijn stadsgenoten? Geenszins. Zij willen Hem wel gebruiken tot eigen voordeel. Hun stad moet er beter van worden. ‘Wat je in Kafarnaüm gedaan hebt, doe dat ook voor ons!’. Maar een profeet wordt niet gezonden om zijn eigen stad te bevoordelen. De zending door JHWH bepaalt zijn weg. Doorslaggevend is of mensen voor Hem openstaan. De weduwe uit het heidense Sarefat staat open voor Elia, de Syriër Naäman voor Elisa. Sprekende voorbeelden (Lc 4,23-28). De Nazareners verstaan zijn kritiek. Ze jagen Hem de stad uit en willen Hem van de rots gooien. Ik sta stil bij wat door Jeremia en Jezus heen gaat: de worsteling, de zelfconfrontatie. Dat moeten we ons goed realiseren. Het is naïef daaraan voorbij te zien. Wij horen slechts fragmenten uit hun leven, waarin alle menselijke strijd voorkomt zoals wij die kennen. De strijd om authenticiteit stelt ook hen steeds voor pijnlijke vragen.

Ik ben getroffen door de laatste zin. Men wil Hem doden, maar Hij gaat midden tussen hen door en vertrekt (Lc 4,29-30). Zelfbewust gaat Hij zijn weg, vanuit een innerlijk licht, in het besef van zijn roeping. Kunnen wij dat ook? Ervaringen en vragen zijn er voortdurend. Sta er bij stil en denk erover na. Durf de richting van je leven te lezen vanuit de woorden van de Bijbel. Je gaat jezelf steeds meer ontdekken: je identiteit, je levensopdracht. Het licht van je bewustzijn kan steeds meer donkere plekken in jezelf bewust maken. Soms schrik je ervan, soms ben je blij verrast. Leef en werk vanuit een groeiend zelfbewustzijn. Het leven is een zoektocht op het kompas van Gods roeping. Zo word je gevormd tot deze ene mens. Mensen kunnen je helpen, soms op een dwaalspoor brengen. Ontwikkel op grond van je ervaringen en van de wijsheid van de traditie een gelovig zelfbewustzijn, ontvankelijk voor Gods roepende nabijheid. Zo kun je de noodzakelijke eenzaamheid aan die jou opent voor anderen.