Kan Jezus dan toveren? Is Jezus een tovenaar? Ik krijg altijd kriebels als kinderen op deze wijze op de bruiloft van Kana reageren. Een begrijpelijke opmerking, maar Jezus als tovenaar, dan krijg je toch een verkeerde voorstelling van Jezus. Dat brengt geen geloof, maar ongeloof .. want de leeftijd dat je in toveren en elfjes gelooft houdt al gauw op na een jaar of zeven.

Wat is er mis met toveren? Toveren is niet iets van deze wereld; niet iets van geloof. Jezus spreekt niet van toveren, zelfs niet van wonderen … De evangelist Johannes geeft de sleutel tot het verstaan van de bruiloft van Kana in vers elf: “Zo maakte Jezus te Kana in Galilea een begin met de tekenen en openbaarde zijn heerlijkheid.” Het gaat om een teken dat Jezus stelt, om Hem te herkennen. Jezus als tovenaar zou Hem ver bij ons eg plaatsen … Al is het ongehoord wat Jezus doet: zes honderd liter water in wijn veranderen, het gaat erom om Hem daardoor beter te leren kennen. Als Verlosser, als Messias, als gezalfde, als door God gezonden, als Gods Zoon, als Degene die in onze diepste relaties een nooit ophoudende bron van vreugde wil worden!

Want dat is het mooie wat meteen opvalt in dit evangelie: Jezus is erbij in het gewone dagelijkse leven: bij een bruiloft …Iets van alle culturen en tijden. We moeten niet verbaasd bij het wonder blijven stilstaan, we moeten eromheen kijken: ervoor en erna. 
Van te voren: Maria die wel zegt: “Ze hebben geen wijn meer”, maar in de situatie van die tijd is dat niet vreemd. Dat is nog niet een vraag om een wonder; meer van “doe iets!” Want bruiloften die lang duurden soms een hele week, zijn voor het bruidspaar natuurlijk onbetaalbaar. De gasten deden, wat wij hier op recepties doen: je neemt een envelop mee. Toen ook; of meer concreet: men nam als gast bijv enkele liters wijn mee. Die kon het bruidspaar goed gebruiken om uit de kosten te komen. Uit de tekst kun je zelfs halen dat het geen rijke familie was. Er staat: de zes kruiken hadden elk een inhoud van ongeveer honderd liter; de een wat groter dan de ander, niet een set die bij elkaar paste. Kennelijk deels geleend bij familie of buren. En dan komt er ineens een groep van minstens vijf mannen bij: Andreas en Simon Petrus, en hun stadgenoot Filippus, die weer Bartolomeus had ontmoet en misschien waren Johannes – de schrijver van dit evangelie – zijn broer Jacobus er ook al bij – de andere leerlingen misschien nog niet. We kunnen ons zo voorstellen dat als de wijn opraakt, de ceremoniemeester en de bedienden opmerkingen dat die mannen nog niets hebben gegeven. Zoiets, laat je niet rechtstreeks weten, dat doe je subtiel. En wie kon dat het nu beter dan Maria, die daar misschien meegeholpen heeft, of als gast was – Kana is zo’n dertig km van Nazareth. “Ze hebben geen wijn meer.” Met andere woorden, doe je plicht en geef iets aan het bruidspaar. En aan het antwoord merken we al dat Jezus iets van plan is, dat Hij uitstijgt boven de familiaire verhouding: Hij spreekt zijn moeder aan met vrouw – iets wat Hij ook zal doen op het kruis. Niet om haar te beledigen, maar Hij om het gewone te overstijgen. Hij begint met de wereld te laten zien wij Hij is. 

Jezus tovert niet; het gaat bij Hem altijd om geloof! Geloof wil zeggen dat er óok van de kant van de mensen – van onze kant wat gevraagd wordt: En daar zien we de rol van Maria: “Doe maar wat Hij u zeggen zal!” Zij kent Jezus als de beste en wekt vertrouwen. Hoewel we pas aan het begin van het openbare leven van Jezus staan, zijn dit de laatste opgetekende woorden van Maria. Haar woorden “doe maar wat Hij u zeggen zal“ krijgen daarmee voor ons nog een diepere betekenis.” En het heeft natuurlijk een geloof gevraagd van de bedienden om die kruiken vol met water te vullen en dan er ook nog van aan de tafelmeester te brengen …. Jezus kan pas een wonder verrichten, waar mensen geloven. Dat staat ook op meerdere plaatsen in de H. Schrift: Omdat zij niet geloofden kon Hij daar geen enkel wonder doen. Er hangt meer van ons geloof af dan wij ons vaak bewust zijn. - En geloven is dan ook een doen; geloof, hoop en liefde hebben alles met elkaar te maken. –

Jezus aanwezigheid op de bruiloft van Kana laat ons zien dat Jezus in onze diepste relaties wil binnentreden. Hij stelt in ons mensen zijn welbehagen (Jes, 62, 4). Het beeld van het huwelijk gebruikt God om zijn relatie met ons uit te drukken: “zoals ene jongen zijn meisje trouwt, zo zal Hij die u opbouwt u trouwen. (Jes 62, 5 = eerste lezing). 

God helpt mensen het menselijke te verbinden met het goddelijke. Waar mensen tekort schieten grijpt God in. Zonder God is menselijke liefde zo broos. Wij hebben Gods liefde nodig. Ook en juist in de relaties die mensen aangaan. Vaak is daarin de wijn op, is de levensvreugde ver te zoeken. Jezus aanwezigheid op de bruiloft in Kana leert ons om vol te houden … Hij leert ons vol te houden ook als het levensverhaal met elkaar een kruisvorm aanneemt. Ieder leven en ook in ieder liefdesverhaal gaat ook met lijden gepaard. En dan worden we uitgedaagd om ons menselijk verhaal te verbinden met Gods verhaal. Jezus is de ware wijn. Hij zegt ergens: Ik ben de ware wijnstok, jullie zijn de ranken, en los van Mij verdor je. – los van Mij kun je niets (vgl. Joh. 15, 5). 

Wat het feest van hun leven had moeten worden, dreigde in Kana bijna mis te gaan. Echtscheidingen in onze tijd laten zien dat voor veel mensen wat het feest van hun leven had moeten worden misloopt. Ze lopen vast; onze tijd is complexer geworden … Voordat mensen uit elkaar gaan is er al ontzettend veel aan voorafgegaan. Daar lijden mensen onder. Dan is het goed te beseffen dat je mag putten uit een onuitputtelijke bron van liefde, die God zelf is. Hij brengt vreugde en verlossing – op een andere manier dan wij ons voorstellen – het is de beste wijn die tot het laatst bewaard is. Met andere woorden: de vervulling komt altijd van God, maar Hij verwacht van ons dat wij bereid zijn ons best te doen om de kruik van het leven tot bovenaan te vullen met water.