Waar ben ik aan begonnen en ga ik daarmee door? Die vraag komt op als het niet goed loopt tussen mensen die een tijd getrouwd zijn of samengewoond hebben. De fascinatie van het begin is voorbij, de moeilijke kanten dienen zich aan. ‘Waar ben ik aan begonnen en ga ik daarmee door?’ is een heel normale vraag in een fase van crisis. Dat geldt ook voor een priester enkele jaren na zijn wijding en menige keer daarna. Rond het jaar 80 na Christus schrijft Lucas zijn evangelie. Dan bestaan reeds op allerlei plaatsen groepen christenen. Het is de tweede generatie na Jezus’ heengaan. Het enthousiasme van het begin is voorbij. Zoals voor een koppel enige jaren na het trouwen. Nu komt het erop aan of je de consequenties van je keuze aanvaardt. Zo is het ook voor de christenen voor wie Lucas schrijft. Het valt hun zwaar om christen te blijven, zeker als zij door de samenleving niet geaccepteerd worden en zelfs vervolgd. 

Daarover spreekt het evangelie deze dag. Vele mensen trekken met Jezus mee. Dan keert hij zich om en zegt: ‘Als iemand naar mij toekomt die zijn vader en moeder, vrouw en kinderen, broers en zussen, ja zelfs zijn eigen leven niet haat, kan hij mijn leerling niet zijn’. Radicale woorden. Wat is bedoeld? Wat is ‘haten’? Dat is toch in strijd met de opdracht om van mensen te houden. Joden gebruiken graag scherpe tegenstellingen. ‘Haten’ betekent hier ‘bewust op de tweede plaats zetten’ (zie Gen 29,30-33). Jezus maakt duidelijk: Wil je mijn leerling zijn, dan moet je al het andere bewust op de tweede plaats zetten, ik sta voor jou op de eerste plaats. In alles hem volgen is de grondnorm, de grondinspiratie van je leven. Ik versta: Vanuit Jezus’ Geest die in jou is, probeer je naar het leven te kijken en er vorm aan te geven. Ook in tijden dat het moeilijk is. Veel begrijp je niet. Je zult een kruis dragen. In de lezing uit het boek Wijsheid hoor ik: Wat Gods bedoeling is, kun je niet doorgronden. Daar ben je als sterveling niet toe in staat. Maar, zegt de schrijver, dat leer je wél zien als Gods Geest je gegeven wordt. En dat is precies wat Jezus de Christus ons schenkt.

Zo kijk ik naar onze tijd. In Limburg was vroeger meer dan 90 procent van de mensen katholiek. Momenteel raken de meesten los van kerk en geloof. Ik vraag me af: ‘Ben ik een keer begonnen als katholiek te leven?’ Mij lijkt dat de meesten van ons niet bewust begonnen zijn. We hebben het geloof van onze ouders overgenomen. Een persoonlijke, bewuste keuze was het in het begin niet, het kon het wel worden in de loop van de tijd. Het nieuwe van onze situatie is nu dat we als katholieken niet meer door de samenleving gedragen worden. We vormen als katholieken nu een minderheid. In de samenleving horen we enkel de verbazing: ‘Ik snap niet dat je nog katholiek blijft’. In die situatie staan we voor de vraag: ‘Ga ik door en blijf ik katholiek?’ Zeg ik ja op die vraag, dan heb ik het niet gemakkelijk met al die nare berichten over geloof en kerk vroeger en nu. Ik sta voor vragen als waar christenen in Lucas’ tijd voor stonden. Juist dan valt de nadruk op radicaliteit. Jezus de Christus volgen betekent: hem radicaal de eerste plaats geven. Kunnen we daartoe komen in de situatie van nu? Durven we die stap aan? Kunnen we elkaar daarbij helpen? Uit de grond van mijn hart mag ik u zeggen: De Geest van Jezus de Christus wijst mij hoe ik kan leven en sterven in de moeilijke situatie waarin wij ons bevinden. Dat heb ik geleerd van veel goede mensen in de kerk die me zijn voorgegaan. Ik verdiep me daarin, probeer goed te doen, begripvol en vergevend in het leven te staan, ik bid en vertrouw. Dat is mijn leven. Daar ga ik mee door. Ik bid dat ik dit samen met u mag doen. 

P. Stevens