In elke familie leven verhalen die steeds doorverteld worden. Reeds als kleine jongen heb ik een verhaal over mijn opa gehoord dat me bijgebleven is. Hij stond altijd vroeg op. Met oma en de kinderen at hij zijn brood met koffie. Dan pakte hij zijn pet van de haak, zei zijn vrouw en kinderen goeie dag en ging de deur uit met de woorden ‘met God’. Was opa een vrome man? Zo werd hij in het dorp zeker niet gezien. Hij was een gezellige, hardwerkende man die regelmatig zijn biertje dronk en graag plezier maakte. Hij had wat ik zou noemen een natuurlijke vroomheid, een vanzelfsprekend Godsbesef. Zijn dagtaak begon hij zoals hij bij het weggaan van huis altijd mompelde ‘met God’. In zijn leven had God een vaste plaats zoals in de kerk daarover gesproken werd. Eind 19e - 1e helft 20e eeuw iets vanzelfsprekends, nu niet meer. Wat dit voor opa betekende, weet ik niet. Ik heb dat hem nooit kunnen vragen en als ik het hem gevraagd had, had hij waarschijnlijk geen woorden gevonden om dat precies uit te leggen. Ik stel me de vraag: ‘Leven met God, wat is dat? Hoe ziet een leven er uit waarin God een vaste plaats heeft?’ 

De gelovige stamvader van Joden en christenen is Abraham. Van hem worden al duizenden jaren verhalen verteld tot op de dag van vandaag. Spiegelverhalen voor alle generaties. In al die verhalen (Genesis 12-25) hoor je telkens twee dingen: ‘God, JHWH, leeft met Abraham’. Én: ‘Abraham leeft met God, JHWH’. Verbonden met elkaar, steeds in gesprek en luisterend naar elkaar. JHWH is voor Abraham de stem die hem roept, die hem de weg wijst. Vandaag in de 1e lezing de stem die hem toekomst belooft terwijl er menselijk gezien geen toekomst meer is. Hoe kunnen hij en zijn oude vrouw Sara nog een zoon krijgen? Dat boeit me. Door het besef van God ga je toekomst verwachten zonder dat je een weg naar toekomst ziet. Het verhaal vertelt nog meer. God, JHWH, is een Vreemde. Abraham toont zich een gastheer voor de Vreemde die aankomt bij de tent van zijn leven. Zou dit verhaal iets zeggen over opa? Ook voor hem was God een Vreemde die hij nooit helemaal kende. Op zon- en feestdagen hoorde hij erover in de kerk en hij zag het in de vele kruisbeelden in het dorp. Met God leven is leven met een Vreemde die je nooit doorgronden kunt en met wie je toch vol vertrouwen leven kunt. Dat leer ik van opa.

Vandaag wordt nog een ander verhaal verteld. Jezus wordt gastvrij ontvangen in het huis van Marta en Maria, de zussen van Lazarus, een vriend van Jezus (Jo 11). De zussen hebben ieder een eigen manier om hem te ontvangen. Marta is in de weer om hem te bedienen, Maria gaat bij hem zitten om te luisteren naar zijn woord. Marta klaagt erover: ‘Heer, laat het u niet onverschillig dat mijn zuster mij alleen laat bedienen? Zeg haar dan dat ze mij moet helpen’. Jezus antwoordt: ‘Marta, Marta, wat maak je je bezorgd en druk over veel dingen? Slechts één ding is nodig. Maria heeft het beste deel gekozen en het zal haar niet ontnomen worden’. Het lijkt erop dat de twee houdingen tegenover elkaar gesteld worden: druk aan het werk om de gast te bedienen én bij hem gaan zitten en luisteren naar zijn woord, waarbij het laatste beter zou zijn dan het eerste. Ik geloof dat niet. Beide vrouwen tonen hun gastvrijheid en stellen zich in dienst van de gast die zij ontvangen. Beiden geven hem alle aandacht. Luisteren naar zijn woord en hard werken staan niet tegenover elkaar, ze horen bij elkaar.

Hoe ziet een leven er uit waarin God een vaste plaats heeft? Ik kom nog eens terug bij mijn opa. Als hij naar zijn werk ging, zei hij: ‘met God’. Maar dan moest er hard gewerkt worden. Bij al dat zwoegen en zorgen kende hij dit grote besef: Ik mag leven met God. Dat besef was de dragende kracht in zijn leven en vandaar zorgde hij voor zijn gezin. Er was vaak armoede, maar met zijn sterke body heeft hij altijd hard gewerkt voor zijn groot gezin, met humor en met veel vertrouwen. Zou dat ook iets voor ons zijn? Met God leven, luisterend naar het woord van Jezus de Christus, geeft kracht aan ons leven en doet ons werken voor een goede toekomst waar wij vol vertrouwen naar uitzien.

P. Stevens.