Komt iemand op bezoek, dan is een van mijn eerste vragen: ‘Wat kan ik u aanbieden?’ Te eten en te drinken geven is een dagelijks gebeuren. Als niets wordt aangeboden, voelt de gast dat hij niet zo welkom is. Wat doe ik als ik gasten ontvang? Ik zet mijn huis open, ik geef hun een plaats aan mijn tafel, in mijn woning. Ze mogen de ruimte van mijn leven binnenkomen. Een teken van erkenning. Wij horen een stukje bij elkaar. Jij te gast in mijn leven, ik te gast in jouw leven. Zo houden wij, mensen, elkaar in leven. 

Geen wonder dat in de Bijbel een gastvrije maaltijd een grote plaats inneemt, symbool van veel meer. Dat blijkt vandaag. Abram heeft gevochten om Lot en zijn familie te bevrijden uit gevangenschap. Teruggekeerd komt hem iemand tegemoet die Melchisedek heet, ‘priester van God, de Allerhoogste’ en ‘koning van Salem’. Dat betekent koning van sjalom, van vrede. Hij roept Gods zegen uit over Abram. Dat wil zeggen: Het moge je goed gaan. Ten teken daarvan biedt hij hem brood en wijn aan. De priester, koning van de vrede geeft Abram te eten en te drinken. Een oud verhaal dat steeds doorverteld wordt. God, de Allerhoogste en Abram horen bij elkaar. Omdat JHWH zich verbindt met hem (Gen 15,18), kan hij rekenen op de Allerhoogste. De mens die JHWH zijn vertrouwen geeft (Gen 15,6), wordt door Hem in leven gehouden. Jij, gelovige, krijgt te eten en te drinken uit Gods hand, zegt het verhaal. Een mens reikt het je aan.

Het beeld keert terug. In een maaltijd vieren de Joden het grootste moment in hun geschiedenis, de bevrijding uit de slavernij: de paasmaaltijd. Die maaltijd viert Jezus met zijn leerlingen op de avond voor zijn sterven. Dat vertelt Paulus. De nadruk valt op brood en wijn. Jezus neemt brood en na een dankgebed breekt hij het met de woorden: ‘Dit is mijn lichaam voor jullie’. Hij neemt de beker en zegt: ‘Deze beker is het nieuwe verbond in mijn bloed’. Tweemaal zegt hij: ‘Doe dit tot mijn gedachtenis’, blijf dit doen om mij nooit te vergeten. Als je zo eet en drinkt met elkaar, blijf je met mij verbonden. Onvoorstelbaar. Ik hoor: Je eet en drinkt mij. Wij horen bij elkaar. Ik word jullie, jullie worden ‘mijn lichaam’ in deze wereld: het lichaam van Christus (1Kor 12,27). Van ouds zien christenen in Melchisedek een beeld van Jezus de Christus (Hebreeënbrief 7), die aan gelovigen brood en wijn geeft om in leven te blijven, om te leven in hem.

Deze liturgische maaltijd staat niet op zichzelf maar is symbool voor een manier van leven. Dat zie je in het evangelie. In de eenzaamheid aan het eind van de dag hebben mensen niets te eten. Leerlingen maken Jezus erop attent. Waarop zijn nuchter woord: ‘Geven jullie hun maar te eten’. Hoe kan dat nou? Ze hebben maar 5 broden en 2 vissen. Dan neemt Jezus de broden en vissen, bidt, spreekt er de zegen over uit, breekt ze en geeft ze aan zijn leerlingen om ze aan de mensen voor te zetten. Zo kunnen de leerlingen inderdaad hun te eten geven tot allen verzadigd zijn. Dan blijven er nog 12 korven met brokken over. Een verhaal met een grote symbolische betekenis: Jezus bekommerd om mensen die honger hebben. Hij en zij horen bij elkaar. Verbondenheid. De leerlingen moeten mensen te eten geven.

Sacramentsdag vieren is dankbaar gedenken dat Jezus ons in de eucharistie te eten en te drinken geeft, zijn lichaam en zijn bloed. Maar er volgt iets op dat vaker uit het oog verloren wordt. Eucharistie is een kostbaar symbool, het sacrament van de aanwezigheid van Jezus de Christus die wil dat alle mensen te leven hebben. Wij mogen nooit vergeten wát in de liturgie gevierd wordt. Hij zegt: ‘Ik geef je te eten en te drinken van mij, nu is het de beurt aan jullie. Geven jullie hun maar te eten’. Aan het eind van de eucharistie worden we daarom uitgezonden om concreet te doen wat wij in een symbool gevierd hebben. Mensen ruimte geven in ons leven, gasten ontvangen, zorg dragen voor wie niet vooruit kan, is de directe consequentie van de liturgie. Wij worden het lichaam van Christus als we eerlijk proberen zo in te staan voor wie het nodig hebben.

P. Stevens