Wijze mensen ontmoeten is een weldaad. Zij staan open in het leven en stralen rust uit. Zij beelden zich niets in en geven niet om de schone schijn. Wijze mensen hoeven niet geleerd te zijn. Wat is hun geheim? Ze hebben een reëel zelfbewustzijn. Wat is dat? Bewustzijn vergelijk ik met het licht van een lamp. Met dat licht kan ik de donkere hoeken en gaten van mijn innerlijk leren zien zodat ze niet langer onbekend blijven. Zelfbewust levend leer ik mijn innerlijk kennen. Mezelf met mijn mogelijkheden én mijn grenzen. Zelfkennis dus. Maar de weg naar zelfkennis is niet makkelijk. Verborgen motie-ven kom ik op het spoor. Dat is confronterend. Misschien wil ik steeds een goed figuur slaan en niet afgaan in de ogen van anderen, of ben ik bang dat ik met mijn opvattingen en gevoelens alleen sta. Hoe meer ik mezelf ontdek, des te meer sta ik voor de opgave mezelf te aanvaarden. Dat is moeilijk. Want ik ben niet zo sterk als ik graag zou willen. Een wijze mens maakt dat door, staat regelmatig stil bij zichzelf. Hij leeft zelfbewust en durft alleen te staan. Hij kan zichzelf relativeren. Zo staat hij open voor anderen omdat hij aanvoelt wat er in mensen omgaat. Zelfkennis is de weg naar mensenkennis.

In de Bijbel wordt vaker gesproken over profeten. Dat zijn mensen die zelfbewust in het leven staan. Ze worstelen telkens met zichzelf, met de vragen van hun tijd en de diepere waarden van het leven. Vandaag de profeet Jeremia. Hij heeft het niet makkelijk. Hij leeft in een penibele situatie. De joodse gemeenschap wordt bedreigd door de heer-sers uit Babylon. Hij moet erop wijzen dat de nationale ramp dichterbij komt. Waardoor blijft hij overeind? Zijn stevig zelfbewustzijn. Hij beseft: ik weet me geroepen vanaf dat ik gevormd ben in de schoot van mijn moeder. Dan komt het grote woord: JHWH, de Machtige van Israël legt zijn hand op mij en roept me om in Zijn Naam te spreken. Zijn zelfvertrouwen is geworteld in zijn vertrouwen op JHWH. Reken erop, zegt hij, JHWH blijft ons trouw. Dat ga je zien als je Hem trouw blijft. De gevoelige Jeremia staat alleen, maar blijft overeind in het besef dat zijn kracht komt van JHWH. Dat is zijn weerbaarheid. Kortom, hij is een krachtige, wijze man geworden.

Zelfbewust staat Jezus in de synagoge van Nazaret en leest voor uit de profeet Jesaja: De Geest van JHWH is over Mij. Gezalfd heeft Hij mij, gezonden om mensen te bevrijden en te genezen. Oude woorden vertolken wie hij is, en de opdracht waarvoor hij staat. Willen zijn stadsgenoten hem zo aanvaarden? Geenszins. Zij willen hem gebruiken tot eigen voordeel. ‘Wat je in Kafarnaüm gedaan hebt, doe dat ook voor ons!’. Maar een profeet wordt niet gezonden om zijn eigen stad te bevoordelen. De zending van JHWH bepaalt zijn weg. Daar staan de mensen van Nazaret niet voor open. Hij kritiseert hen en haalt twee voorbeelden aan. Elia en Elisa vinden geen gehoor bij eigen geloofsgenoten, wel bij buitenstaanders: De weduwe uit Sarefat en de Syriër Naäman. De Nazareners verstaan zijn kritiek, jagen hem de stad uit en willen hem doden. Jezus staat alleen met zijn zending. Onbegrepen. Wat gebeurt hier? De strijd om authenticiteit stelt hem voor pijnlijke vragen. Met de dood bedreigd, gaat hij midden tussen hen door en vertrekt. Zelfbewust, vanuit zijn innerlijk licht. Hij volgt zijn roeping. 

Wat betekent dit alles? Ervaringen en vragen zijn er voortdurend. Sta ik er bij stil, denk ik erover na? Durf ik de richting van mijn leven te lezen vanuit de woorden van de Bijbel? Span ik me in om een beetje een wijze mens te worden? Ik wil toch graag bewust leven, mijn identiteit ontdekken. Door het licht van mijn bewustzijn kan ik de onbekende plekken in mezelf steeds meer leren kennen. Soms schrik ik ervan, soms ben ik blij verrast. Wat staat ons te doen? Leef en werk vanuit een groeiend, kritisch zelfbewustzijn. Het leven is een zoektocht op het kompas van Gods roeping. Zo word je gevormd tot deze ene mens. Anderen kunnen je helpen, soms op een dwaalspoor brengen. Durf eenzaam te zijn. Dat hoort bij je uniciteit. Zoals jij is er geen ander. Word die je bent, word die je worden kunt. Je wordt een wijze mens, een weldaad voor anderen.

P. Stevens