Twee feiten uit de afgelopen week. Een vrouw krijgt van haar man te horen: ‘Ik ga weg, ik heb een nieuwe vriendin’. Een tweede feit: Een man van midden dertig rijdt bij avond met zijn motor tegen een boom en overlijdt ter plaatse. Tweemaal een huwelijk ten einde: het eerste doordat de man zijn vrouw in de steek laat; het tweede door een dodelijk ongeval. Hoe voelt zich een vrouw die aan de kant gezet wordt? Woedend, diep gekrenkt. Wat maakt een vrouw door die plotseling haar man verliest door een ongeluk? Wat maken de laatste weken mensen in Pakistan mee waar nu hier dan daar een autobom ontploft waarbij vele doden en gewonden vallen? 
Veel bloed op markten en pleinen, wanhopig rennende mensen die proberen te redden wat er te redden is.
Over die ervaringen spreekt het evangelie. Alom radeloosheid, angst, pijn en verwarring. Mensen besterven het van spanning en schrik om wat er gebeurt. Uitgebeeld aan de hand van de verschrikkingen die de bevolking van Jeruzalem meemaakt als de stad en de tempel verwoest worden door de bezettingsmacht van de Romeinen. We denken makkelijk: ‘Dit evangelie gaat over vroeger’. Maar het evangelie gaat over nu en telkens weer zoals de feiten die boven genoemd zijn. Telkens zijn er drama’s en wordt het leven van mensen verwoest, alle hoop de bodem ingeslagen, alle mooie plannen voorbij. 

Hoe kun je je recht houden in die hopeloze situaties? Voor alsnog gaat dat niet. Je kunt zo diep geraakt zijn dat je volledig tegen de grond ligt. Murw geslagen, niet in staat overeind te komen. Wie vreselijke dingen meemaakt, is vreselijk uit het veld geslagen. Als je dan hoe goed bedoeld ook, woorden van troost wilt spreken, merk je snel dat je geen troost kunt bieden. Sprakeloos ben je. Je kunt alleen zwijgend bij de ander zijn en luisteren naar het leed al zegt die in een uur zes keer hetzelfde. Zwijgend nabij zijn is een sprekend teken van betrokkenheid en aandacht. 

Moet die arme mens dan altijd verdrietig blijven? Die blijft verdrietig totdat die in zichzelf de kracht gaat voelen om weer overeind te komen. Bij de meeste mensen kun je dat ook zien. Die richten zich na verloop van tijd weer op. De een na een jaar, de ander na drie jaar of nog langer. Zij pakken de draad van het leven weer op. Al zijn er ook die hun verdriet niet te boven komen. Overeind komen gebeurt van binnen naar buiten in een fijnzinnig samenspel met mensen die trouw en vol aandacht bij iemand blijven. Dat kun je niet plannen. Daar is geen recept voor. Overeind komen is een soort herleven, loskomen uit de verlamming van het lijden. Daarover zegt het evangelie ook iets maar in een taal die moeilijk te verstaan is. Er staat: ‘Richt u op, heft uw hoofden omhoog want uw verlossing komt nabij’. Hoezo? Zomaar uit de hemel? Nee, zo naïef zijn we niet. Hier spreekt een mens die zich herinnert dat Jezus gestorven is. Meer nog, die door God, zijn Vader is opgewekt uit de dood en door zijn Geest in mensen leeft. Het is die Geest in mensen waardoor iemand weer op eigen benen gezet wordt. Die Geest werkt altijd van binnen naar buiten. 
We beginnen vandaag de Advent. We gaan ons weer oefenen in aandacht voor de Geest van God in Jezus de Christus. Kijk je naar Jezus, dan zie je wat in iedere mens mogelijk is. Wij oefenen ons in nuchtere aandacht voor wat in het leven van mensen te zien en te horen is. Kracht van binnen die in staat is leven te herstellen. Kracht van God in ons, gewone mensen. Kracht die werkt van binnen naar buiten. Daarop durf ik te vertrouwen. U ook?

P. Stevens