Preken over Maria is een voorrecht en een opgave. Een voorrecht omdat zij ons dierbaar is, ‘de gezegende onder de vrouwen’ zoals het evangelie zegt (Lc 1,42). Een opgave omdat de Bijbel maar weinig over haar vertelt. Wat zegt de Bijbel over Maria? Als de leerlingen besef krijgen dat de gekruisigde Jezus de Messias is, de Christus (Fil 2,11) vragen zij zich ook af wie zijn moeder is. Lucas zegt ons het meest over haar. Opvallend is nu dat hij Maria altijd verbonden ziet met de heilige Geest. Als Jezus’ geboorte wordt aangekondigd, zegt de engel Gabriël tot Maria: ‘De heilige Geest zal over u komen en de kracht van de Allerhoogste zal u overschaduwen’ (Lc 1,35). Wanneer na Jezus’ heengaan de leerlingen met Maria en de andere vrouwen bijeen zijn, staat er: ‘Zij werden allen vervuld van de hei-lige Geest’ (Hand 1,14; 2,4): het Pinksterfeest. Wil je van Maria iets verstaan, dan moet je haar altijd samen zien met de heilige Geest, de Kracht van de Aller-hoogste die mensen vormt tot beeld en gelijkenis van God (Gen 1,26-27). Die Geest wordt ons allen gegeven (Gal 4,6). Het eigene van Maria is dat zij de Geest in volheid ontvangt. En wel omdat zij zich als geen ander openstelt voor de heilige Geest. ‘Zie de dienares van de Heer, mij geschiede naar uw woord’ (Lc 1,38). Daarom begroet Elisabet haar met de woorden: ’Gij zijt gezegend onder de vrouwen en gezegend is de vrucht van uw schoot’. Wij bidden het dagelijks in het Wees gegroet. Elisabet prijst haar omdat ‘zij geloofd heeft dat tot vervulling zal komen wat naar vanwege de Heer gezegd is’ (Lc 1,45). In de gemeenschap van de christenen is Maria de eerste van de gelovigen. Wat de kerk is, of beter wat wij als kerk moeten worden, dat zie je in Maria. Zij die zich beschikbaar stelt voor wat de Geest van God in mensen tot stand wil brengen. 

De vraag is nu: Hoe herken je de Geest van God? Dan moet je letten op de gezindheid van Jezus de Christus, de manier waarop hij in het leven staat. Hij maakt geen onderscheid tussen mensen en bekommert zich vóór alles om dege-nen die er het meest beroerd aan toe zijn. Dat is de manier waarop hij met JHWH leeft. Hij noemt Hem ‘Abba, mijn Vader’ en vertrouwt zich volledig aan Hem toe (Lc 23,46). In dat alles herken je de heilige Geest. Het is ook door de kracht van de Geest dat zijn Vader Jezus uit de doden tot leven roept (Rom 8,11). Die open-heid voor de Geest tekent Maria. Wil je concreet zien hoe je zo leven kunt, let dan op Paulus. Hij roept uit: ‘Leven is voor mij Christus’ (Fil 1,21). Dat had Maria kunnen zeggen al staat het er niet. Maria is sprekend haar Zoon. Over ons leven als christen zegt Paulus: ‘Wij dragen een schat in aarden potten; duidelijk blijkt dat die overgrote kracht van God komt’ (2Kor 4,7). Die schat, die kracht is de heilige Geest. Hoe gebrekkig ons leven ook is, er is een kracht in ons die ons overeind houdt. Ons ‘leven is met Christus verborgen in God’ (Kol 3,3). Daarom ‘houden wij het oog gericht niet op het zichtbare maar op het onzichtbare; wat wij zien gaat voorbij, de onzichtbare dingen zijn eeuwig’ (2Kor 4,18). 

Vandaag vieren wij het Pasen van Maria. Wat God door de Geest in haar begonnen is, brengt Hij door de Geest tot voltooiing. Stervend volgt zij haar Zoon. Met heel haar wezen, met lichaam en ziel is zij ten hemel opgenomen, in Christus (Ef 1,3). Zo blijft zij steeds op ons betrokken. Daarom roepen wij haar aan in ons gebed. Moge het hoogfeest deze dag ons bemoedigen. In de rozen-krans noemen wij Maria ‘bruid van de heilige Geest’. We zouden haar beter ‘icoon van de heilige Geest’ kunnen noemen. De moederlijke tederheid van onze God heeft een pure gestalte aangenomen in Maria, de moeder van de Christus.
(François-Xavier Durrwell, Maria. Meditatie voor de ikoon, Bonheiden 1992 (Reeks Schrift en liturgie n.19)

P. Stevens