Voordat het concert begint staat een van de musici, meestal de hoboïst, even recht en blaast de noot A (de la). De andere orkestleden stemmen hun instrumenten op hem af. Doen ze dat niet of onnauwkeurig, dan is de kans groot dat er behoorlijk vals gespeeld wordt waardoor het muziekwerk niet tot zijn recht komt. Musici weten hoe belangrijk het is op elkaar af te stemmen om goed te musiceren. Het is een samenspel waaraan ieder op de juiste toon participeert. Participeren is ook de kern van de relatie in vriendschap en huwelijk. Wat is participeren of deelnemen? Het is ontvangen, meebewegen en geven. Niet elkaar opvolgend maar steeds in elkaar grijpend. Geen van de drie kan gemist worden. De een geeft, de ander ontvangt, tegelijkertijd. Die beweegt mee en gaat ook geven zodat de eerste ontvangen kan. Er ontstaat een over en weer, dat goed doet en vruchtbaar is. Mensen doen elkaar leven. Dat is boeiend én vermoeiend. Inbreng, afstemmen op elkaar is vereist. Dat schept telkens nieuwe toekomst.
De joodse gemeenschap draagt een getuigenis door de eeuwen: JHWH is onze God die voortdurend wil participeren aan ons leven, altijd in respect voor onze vrijheid. Waar-toe? Om van het leven iets goeds te maken. JHWH is niet te zien, wel te horen, zegt de eerste lezing, te speuren en te ervaren met de aandacht van het hart. Door te letten op wat gebeurt in de tijd: ‘Ga de oude tijden maar na die u zijn voorafgegaan vanaf de dag dat God mensen op de aarde schiep’. Met een verwijzing naar de roeping van Mozes (Ex 3,2-4): God spreekt uit het vuur. Door de Joden beleefd en verteld als een uitverkiezing en een opdracht. Voorschriften worden gegeven om een weg te gaan waarop JHWH in ons leven participeert: het verbond. Een wederzijdse participatie van JHWH en zijn volk. Maar kunnen we Gods woord wel horen? De joodse schrijver is ervan overtuigd: ‘Het woord is dicht bij u, in uw mond en in uw hart’ (Deut 30,14). Gods woord wordt mensentaal. Je spreekt erover, het leeft in je hart en krijgt stem in goede mensen.

Hoe komt een woord tot klinken? Enkel door de adem van wie spreekt of zingt. Die geeft stem aan wat in hem leeft. Het woord van JHWH komt tot klinken door de adem van de Geest. In al wat bestaat, tot bestaan geroepen door het Woord van JHWH op de adem van de Geest (Genesis 1; Ps 33,6). Heel bijzonder in de geschiedenis van mensen die leven naar Zijn Geest: de rechtvaardigen. In die geschiedenis staat één rechtvaardige (Lc 23,47) die als geen ander spreekt en handelt vanuit de Geest: Jezus de Christus, unieke Stem van Gods spreken. Het is de Geest die hem vanaf zijn conceptie maakt tot deze unieke mens (Lc 1,35). De adem van de Geest wordt hem geschonken tot in de onmacht van zijn dood: Hij wordt ten leven gewekt (Rom 8,11). Dat leert Paulus zien: ik ben een Geestverwant van de Christus mogen worden. De stem van de Zoon roept in mij op de adem van de Geest: ‘Abba, Vader’. En in allen die zich laten dopen naar de Naam toe van de Vader, de Zoon en de heilige Geest (Mt 28,19). JHWH, die ernaar uitziet deel te nemen aan ons leven, beweegt ons door zijn Geest naar de Zoon toe (Jo 6,44). Wij worden zonen en dochters van de Vader, broers en zussen van Jezus en zo van elkaar. Wederzijdse participatie van JHWH en ons door de Geest in de gemeenschap die de heilige Drie-eenheid is. Een nieuwe familie ontstaat. Afstemmen en participeren worden een van God gegeven levenskunst, een meebewegen met Jezus de Christus op de adem van de Geest. Goedheid, verantwoordelijkheid, trouw, engagement, vergeving en dienstbaar-heid gaan ons leven bepalen: Wij gaan wonen in de Liefde die God is (1 Jo 4,7-16).

Terug naar het orkest. God, de goddelijke Hoboïst blaast de A in zijn schepping, in Israël, in alle goede mensen, bij uitstek in de Christus: uitnodiging tot deelname. Stem-men wij af op de klank die door de adem van de Geest naar ons toe komt? Gelukkig als wij mensen en groepen van mensen ontmoeten in wie de klank te horen is: Geest-dragers, mensen die met al hun gebreken steeds meer gaan lijken op de Christus (Rom 8,29), die leeft en leven wil in ons. In alle bescheidenheid worden wij misschien zelf een kleine hoboïst die de A blaast van de Christus. Een zegen voor onze samenleving.

P. Stevens